16346694

Düğünler

Akraba, dost vasıtasıyla veya herhang bir toplantı veya düğün, nişan vs. de tanışan, görüşen kız ve erkek tarafı birbirlerini beğenir ve bir sorun olmazsa erkek tarafınca kız tarafına görücü gidilir. Şimdilerde gençler biribirini görüp anlaşarak evlenmektedirler. İki taraf anlaşırsa Allahın emri peygamberin kavliyle erkek tarafınca kız isteme merasimi yapılır.Kız tarafı kabul ederse söz kesme adı verilen adet uygulanır ve erkek tarafınca söz bohçası hazırlanarak kız tarafına verilir. Akabinde şerbet içme adı verilen tören için kız ve erkek tarafı anlaşır. Kız ve erkek tarafı şerbet gününü ve yerini kendi yakın çevresine ve komşularına duyurur. Aynı gün eş ,dost,hısım,akraba ve komşular belirlenen yerde toplanır.Genellikle camilerde öğle namazından sonra imam tarafından Kur’an okunur,dua yapılır.Cami cemaati bu duaya amin diyerek katılır.Kurulacak yuvanın ağız tadıyla yürümesi düşüncesiyle cami çıkışı cemaate şeker veya çikolata ikram edilir.Şerbet olayında esas olan,kız ile erkeğin biribirleriyle nişanlandığının ilanıdır.Şerbet günü erkek tarafından kız için hazırlanan ve içinde altın,bilezik,giyecek gibi hediyeler bulunan valiz ile kız tarafının yakınlarına verilmek için çay ve şekerden oluşan hediye paketleri kız tarafına gönderilir. Nişanlılık dönemi ailelerin durumuna çeyiz hazırlığı, ev döşenmesi gibi hazırlıklara göre uzun ya da kısa sürebilir.Nişanlılık döneminde arada Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı geçerse erkek tarafınca kız tarafına altın, giysi,kurbanlık koç vs.hediyeler götürülür.

İlçemizdeki düğünler düğün sahibinin mali gücüne göre davullu veya davulsuz olurdu ama her halükarda adetler uygulanırdı. Eskiden iletişim sistemlerinin bu kadar geniş olmaması, davetiye sisteminin bulunmaması nedeniyle adına okuyucu denen bir kadın kapı kapı ilçeyi dolaşır ve herkesi düğüne davet ederdi. Bu okuma işi Perşembe günü olur, Cuma günü ise kız tarafına erkek tarafından verilecek hediyeler ve kızın çeyizi damadın yakınları tarafından kız evine götürülürdü. Salı günü gelin hamamı yapılırdı. Çarşamba günü damat hamamı yapılırdı. Gelin hamamında kızın arkadaşları ve yakınları eğlenceler düzenlerdi. Gelinin elbiseleri  her biri ayrı bindallı bohçalara sarılır genç kızlarca taşınırdı. Bohçaları taşıyanlara bahşiş verilirdi. Gelin dualarla giydirilir, Çarşamba akşamı yapılacak kınaya hazırlanırdı. O gün akşama kadar hamam herkese bedava açık olurdu. Çarşamba günü öğleden sonra gündüz kınası yapılırdı. Gündüz kınası genelde hem eğlence hem de öğleden sonra geline verilecek hediyelerin kabulü içindi. Bu hediyelere DÜRÜ adı verilir ve gelin bir sandalyeye oturtulur , yanını da sağdıçlık yapan ağzı iyi laf yapan birisi verilen dürüleri toplardı.Dürü toplama işi bitince eğlence ve oyunlar başlar ve bu iş için ilçede şarkı türkü söyleyen tef çalan kadınlar vardı. Bu kadınlar tefle birlikte şu türküleri söylerlerdi;

-Aslan karam gel karam

 Fındıkları bul karam

 Eller yarini bulmuş

Sende benim ol karam..

 

Yada.;

-Ak tavuk konmadın mı

 Dallara konmadın mı

 Ah tirinom konmadın mı

 Herkes yarini bulmuş

 Sen benim olmadın mı

 Ah tirinom olmadın mı

 

Akşam kınasında da bu eğlenceler yapılırdı. Akşam kınasında ayrıca geline kına yakılırdı.Gelin başında duvağı ile oturtulur, en yakını veya ilçede bu işle iştigal eden birkaç kadın kınayı yakarken kına türküsü söylenir;

Ak bakracı susuz kodun

Kız ananı kızsız kodun

Kızım kınan kutlu olsun

Düğünün mübarek olsun

 

Dağdan keserler ardıcı

Hani bu kızın sağdıcı

Kızım kınan kutlu olsun

Düğünün mübarek olsun

 

Dağdan keserler cevizi

Hani bu kızın çeyizi

Kızım kınan kutlu olsun

Düğünün mübarek olsun

 

Hani bu kızın anası

Elinde mumlar yanası

Kızım kınan kutlu olsun

Düğünün mübarek olsun

 

Bismillah deyip karın kınanı

Çağırın gelsin garip anası

Kızım kınan kutlu olsun

Düğünün mübarek olsun

 

 Hani bu kızın anası

 Elinde mumlar yanası

 Daha çok murat göresi

 A kızım kınan al olsun

 Vardığın yerler şen olsun

Kız ananı kızsın kodun

Ak bakracı susuz kodun

A kızım kınan al olsun

Vardığın yerler şen olsun

Kız baban pazara vardı mı

Alını yeşilini aldı mı

A kızım kınan al olsun

 Vardığın yerler şen olsun

 

Bu ağıtla hem kına yakılır hem de gelin ağlatmaya çalışılır. “Hani bu kızın anası “ bölümü okunurken kızın annesi ve kaynanası tarafından gelinin eline kınanın üstüne altın konurlur.

Kına gecesi kız tarafınca erkek tarafına damat bohçası getirilir ve bohça getiren bu ekibe erkek tarafınca yemek verilir ve eğlence düzenlenir.

 

GELİN ALMA (HAK):Perşembe günü gidilecek yerin uzaklığına göre tertip  edilir.Gelin almaya haka katılanlara hakçı denir.Eskiden gelin alma konvoyu  atlardan ve yaylı denilen binek at arabalarından oluşurken şimdi otomobillerden oluşmaktadır.Yolun uzaklığına göre yol boyunca hakçıya kuru yiyecekler(hak ketesi, düğün böreği ve çerez) ikram edilir ayrıca hak dönüşü uygun bir yerde mola verilip hakçıya yemek verilir.

Kızın evine varıldığında Gelini almak için damat ve yakınları eve çıkarlar.Burada gelinin kardeşleri bahşiş almadan kapıyı açmazlar, kapı açtırılı bur seferde çeyiz üzerine çocuklar oturtulur.Yine verilen bahşişten sonra çocuklar çeyizin üzerinden kaldırılarak çeyiz çıkartılıı arabalara yüklenir.Evinden çıkmadan önce evin genç erkeği, yok ise babası tarafından bekaret kuşağı denilen kırmızı kurdela gelinin beline sarılır, gelin ailesi vedalaşarak evinden çıkartılır.Gelinin çeyizi kadınlar tarafından gelin odasında sergilenir, misafirlere yemek ikram edilir.Eğlenceler ve kutlamalar yatsı namazına kadar devam eder.Damat ve sağdıcı yatsı namazına gider, kılınan namazdan sonra eve gelinir.Hoca, damadın babası, arkadaşları ve yakınlarının eşliğinde dua ve ilahiler okunur.

Kapı önünde bulunanlara şeker ve sigara ikram edilir ve yumruklarla, yumurtalarla damat gerdeğe girer. Gelin yüz görümlüğü almadan damada yüzünü göstermez.

 

Düğünün üçüncü günü semet günüdür. Semet damadın evinde yapılır. Gelin gelinliğini çıkarıp en güzel elbieselerini giyerek tebrikleri kabul eder. Kız tarafının damat evine ulaşabilmesi için vasıtalar gönderilir düğün evinde semede gelenlere yemek ikram edilir. Yemek sonrası kız ve erkek tarafı hep birlikte eğlenirler ve düğün biter.